7 lutego rodzice i dzieci (młodsze i starsze) z 33 krajów wzięli udział w obchodach Dnia Bezpiecznego Internetu (Safer Internet Day). Mimo rosnącej liczby takich akcji edukacyjnych rodzice bywają bezradni wobec eksplozji nowych zagrożeń pochodzących z sieci i ukierunkowanych na młodych internautów. Rozwiązania umożliwiające sprawowanie kontroli rodzicielskiej mogą być w takiej sytuacji bardzo pomocne — pod warunkiem, że są dobrze dobrane i aktualne. Jak działają produkty tego typu i których należy użyć? Poniżej przedstawiono kilka przydatnych informacji.
Większość programów do kontroli rodzicielskiej umożliwia między innymi filtrowanie odwiedzanych witryn internetowych. Ta funkcja ma na celu blokowanie dzieciom dostępu do treści nieodpowiednich w ich wieku. Oprogramowanie udostępnia strony uważane za nieszkodliwe, a blokuje te witryny, które mogłyby źle wpłynąć na dziecko. Jedną z najczęściej stosowanych metod sortowania jest filtrowanie według adresów URL. Program korzysta z bazy danych witryn zaklasyfikowanych jako „nieodpowiednie dla dzieci”. Te regularnie aktualizowane listy zabronionych adresów są podzielone na kategorie na podstawie występowania w witrynach treści uważanych między innymi za „przeznaczone dla dorosłych”, nielegalne (rasistowskie i pedofilskie), brutalne, opisujące użycie broni lub szerzące nienawiść. Decyzja o zabronieniu dostępu do witryn internetowych z poszczególnych kategorii należy do rodziców. Po uaktywnieniu tego modułu każdy adres internetowy wywoływany przez dziecko zostanie porównany z adresami na liście. Wszelkie witryny znalezione na liście zostaną zablokowane, a pozostałe — udostępnione.
Inna metoda polega na utworzeniu listy dozwolonych adresów, tzn. witryn uważanych za odpowiednie dla dzieci, i zabronieniu dostępu do pozostałych witryn, choć sposób ten może w zbyt dużym stopniu ograniczyć możliwość korzystania z Internetu. Warto pamiętać, że listy zabronionych adresów dostępne w oprogramowaniu mogą szybko stać się nieaktualne, ponieważ codziennie powstają dziesiątki nowych witryn. Aby stosowanie list było skuteczne, muszą one być regularnie aktualizowane.
Funkcja filtrowania według słów kluczowych umożliwia zlikwidowanie wszelkich luk pozostałych po filtrowaniu według adresów URL. Oprogramowanie z góry definiuje słowa, które są nieodpowiednie dla dzieci, i blokuje wszystkie zawierające je witryny. Rodzice mogą również tworzyć własne listy zabronionych witryn.
Każdy rodzic ostrzega swoje dziecko, aby nigdy nie podawało obcym swoich danych osobowych, ale jak można być pewnym, że tych informacji nie zdoła pozyskać ktoś podający się za rówieśnika? Jest to jeden z problemów związanych z bezpieczeństwem w przypadku korzystania z pokojów rozmów, forów lub uczestniczenia w dyskusjach na żywo przy użyciu komunikatorów internetowych. Funkcja kontroli rodzicielskiej może również pomóc w jego rozwiązaniu. Pozwala ona monitorować informacje przychodzące do komputera i z niego wychodzące, uniemożliwiając ujawnienie danych podlegających ochronie, takich jak nazwisko, adres, numer telefonu lub nazwa szkoły dziecka.
Programy Norton Parental Control i Norton Privacy Control, zawarte w pakiecie Norton Internet Security, filtrują witryny internetowe (według adresów URL i słów kluczowych) i blokują wysyłanie informacji poufnych. Nie ogranicza się to wyłącznie do dyskusji w trybie online. Z tej funkcji można również korzystać w przypadku zakupów w sklepach internetowych, uniemożliwiając dziecku podawanie adresu lub szczegółów dotyczących karty kredytowej w witrynach firm zajmujących się handlem elektronicznym.
Ryzyko związane z korzystaniem z sieci WWW nie ogranicza się jedynie do szkodliwych treści lub działań ludzi o złych zamiarach — rodzice muszą również wiedzieć, ile czasu ich dzieci przeznaczają na korzystanie z sieci WWW, tak aby uniknąć zaniedbań w nauce lub aby przeglądanie witryn internetowych nie stało się ich jedynym hobby. Oprogramowanie do sprawowania kontroli rodzicielskiej pozwala również ograniczyć czas korzystania z Internetu przez dzieci.
Niektóre przeglądarki internetowe mają wbudowane reguły, które uniemożliwiają dzieciom uzyskiwanie dostępu do witryn nieodpowiednich dla młodych osób. Reguły te mogą być przydatne jako dodatkowe zabezpieczenie dla młodszych dzieci, ale nie są praktyczne w przypadku nastolatków z powodu zbyt restrykcyjnych list dozwolonych adresów. Ponadto mogą one zostać łatwo wyłączone przez nastolatka o wysokich umiejętnościach informatycznych.
Niektóre rodzaje oprogramowania do sprawowania kontroli rodzicielskiej są elementem składowym pakietów oferujących inne funkcje, takie jak ochrona antywirusowa lub zapory ogniowe. Tak jest w przypadku pakietu Norton Internet Security, który stanowi kompleksowe rozwiązanie obejmujące oprogramowanie antywirusowe, zaporę ogniową, system kontroli rodzicielskiej, funkcje ochrony prywatności oraz program antyspamowy.
Samo oprogramowanie nie rozwiąże wszystkich problemów. Nawet po zainstalowaniu oprogramowania do sprawowania kontroli rodzicielskiej należy pamiętać o następujących dodatkowych środkach ostrożności:
— Komputer rodzinny powinien znajdować się w pokoju, z którego korzystają wszyscy członkowie rodziny, szczególnie jeśli dziecko nie ukończyło jeszcze 15 roku życia. Dzięki temu dziecko nigdy nie pozostanie samo przy komputerze.
— Należy towarzyszyć dziecku w poznawaniu Internetu i wyjaśnić możliwe zagrożenia. — Należy wspólnie ustalić zasady dobrego zachowania. Kilka niezbędnych reguł: należy przypominać dzieciom, aby nigdy nie przekazywały informacji osobistych nieznajomym; aby nigdy nie wyrażały zgody na spotkania z nieznajomymi (nawet rówieśnikami); aby informowały rodzica o chęci zrobienia zakupów w Internecie i aby usuwały wiadomości e‑mail od nieznanych nadawców bez ich otwierania.
